ماه اول
درس پانزدهم ماه اول: چک لیست
چکلیست نوشتاری چرا چک لیست مهم است؟ داشتن یک چک لیست خوب، کامل و هوشمندانه به ثبات قدم ما در مسیر نویسندگی کمک میکند. چک لیست نمیگذارد بسیاری از تمرینها و کارهایی که باید انجام دهیم از یادمان برود. مطلب…
درس چهاردهم ماه اول: سؤالنویسی
سؤالنویسی سرنوشت هر پرسش این است که بار دیگر پرسیده شود. و سرنوشت هر پاسخ این است که بار دیگر سنجیده شود. اسماعیل خویی هیچ چیزی نیست که بتواند در برابر نیروی شگفتانگیز پرسش مقاومت کند. اگر هنر پرسشگری را…
درس سیزدهم ماه اول: لغتنامۀ شخصی
لغتنامۀ شخصی این نمونهها را بخوانید: الدنیا: آنجا که هیچ آفریده در او آسایش نبیند. الکامل: آن که غم و شادی سبب انفعال او نگردد. الفکر: آنچه مردم را بیفایده بیمار دارد. دارالتعطیل: مدرسه. العطار: آنکه همه کس را بیمار…
درس دوازدهم ماه اول: آنافورا
آنافورا آنافورا یک آرایه ادبی یونانی است. آنافورا یعنی تکرار یک واژه یا عبارت در ابتدای چند جمله. آنافورا هم در شعر و هم در نثر کاربرد دارد. آنافورا را در مثال زیر بخوانید: اگر کتاب بودم، رازهای سربسته را…
درس یازدهم ماه اول: نامهنگاری
نامهنگاری خیلی ساده قرار است نامه بنویسیم. اما بنا نیست همۀ نامههایی که مینویسیم برای مخاطب نامه ارسال شود. گاهی اوقات میتوان برای مردهها نامه نوشت. گاهی میتوانیم برای خودمان نامه بنویسیم. حتی میتوان از زبان سایر جانداران و اشیاء…
درس دهم ماه اول: رونویسی
رونویسی دربارۀ رونویسی نکات بسیاری میتوان گفت، اما بهتر است موضوع را ساده کنیم: همۀ ما در دوران کودکی مشق نوشتهایم. حالا هم قرار است برای یادگیری نوشتن مشق بنویسیم. یکی از بهترین مشقهای نوشتن، رونویسی از آثار بزرگان است.…
درس نهم ماه اول: پیادهروی
پیادهروی نویسنده به پیادهروی نیاز دارد. تلاش برای نوشتن، اگر امکان پیادهروی برای چند ساعت با ریتمی ثابت ندارید، به هیچوجه توصیه نمیشود. تنش عصبی انباشته از افکار و تصاویر درحال نوشتن حل نمیشود و همچنان در سرِ بیچاره نویسنده…
درس هشتم ماه اول: نوشتن با عکس
نوشتن با عکس نکاتی در درس قبلی دربارۀ رابطۀ نویسندگی و نقاشی گفته شد، دقیقاً دربارۀ ارتباط نویسندگی و عکاسی نیز صادق است. ما در این درسها عمداً به سراغ مباحث تئوریک نمیرویم. به این خاطر که مجبور میشویم وارد…
درس هفتم ماه اول: نوشتن با نقاشی
نوشتن با نقاشی دیمن نایت در کتاب «خلق داستان کوتاه» مینویسد: نقاشها، مجسمهسازها، عکاسها و همینطور نویسندهها باید بیاموزند که طور دیگری نگاه کنند. «دیدن» اینجا فقط به معنای ضبط تصویر نیست؛ بلکه به معنای تفسیر تصویر است. دوربین نمیتواند…
درس ششم ماه اول: نوشتن با موسیقی
نوشتن با موسیقی فریدریش نیچه میگوید: «بدون موسیقی، زندگی اشتباه محض میبود.» در پیشگفتار کتاب «آشنایی با موسیقی کلاسیک» میخوانیم: چرا باید به موسیقی کلاسیک گوش کرد؟ به همان علت که باید خوراک لذیذ خورد. موسیقی خوراک روح است و…
درس پنجم ماه اول: خوشهسازی
خوشهسازی روش خوشهسازی را گابریله ال. ریکو ابداع کرده و در کتاب «نوشتن خلاق» به طور مفصل به آن پرداخته است. فرضیۀ او این است که اگر یاد بگیریم راه بازی طبیعی و موزون میان دو نیمکرۀ مغز را سد نکنیم و بگذاریم این…
درس چهارم ماه اول: هذیاننویسی
هذیاننویسی هیچ مهملی نیست که در آن نشانهای از حقیقت نباشد. -افلاطون ابتدا این چند نمونه را بخوانید: موش آبپز واکینگ پسند داخل قابلمه قل می خورد. قابلمه توی عمق شومینه دیواری گم شده بود. دفترچه یادداشت وایکینگ تحصیلکرده در…
درس سوم ماه اول: دفترچه یادداشت
دفترچه یادداشت دفترچهای همراهت داشته باش. در مسافرت، غذا خوردن، و خوابت کنارت نگاهش دارد. هر فکر سردرگمی را که سر از ذهنت درمیآورد در آن بنویس. -جک لندن دفترچه یادداشت از اصلیترین ابزارهای کار یک نویسنده است. داشتن مداوم…
درس دوم ماه اول: هزارکلمه
هزار کلمه من و هزار کلمه ماجرای هزارکلمه از کجا شروع شد؟ من هر روز مینوشتم و دلم میخواست بیشتر بنویسم. اما بعضی روزها تا کمی سرم شلوغ میشد نوشتن از یاد میرفت. البته صفحات صبحگاهی در جریان بود. اما…
درس اول ماه اول: صفحات صبحگاهی
صفحات صبحگاهی بشنویم: لینک دانلود تعریف ساده و سرراست صفحات صبحگاهی: صفحات صبحگاهی یک عادت ساده برای روزانهنویسی است. برای نوشتن صفحات صبحگاهی فقط کافی است هر روز صبح، سه صفحه کامل آزادنویسی داشته باشید. مبدع این عادت خلاقانه، خانم…
ماه دوم
درس پانزدهم ماه دوم: نکات نهایی
چند توصیه نهایی دربارۀ مطالعه: با ریزعادت شروع کنید و با ریزعادت ادامه بدهید. روزی دو صفحه کتاب خواندن بهتر از این است که آخر هفتهها صد صفحه بخوانید. ریزعادت، شروع مطالعه را برایتان آسانتر میکند. و بعد از مدتی…
درس چهاردهم ماه دوم: روانشناسی و توسعه فردی
توسعه فردی / روانشناسی چند نکته: نویسندۀ خوب و خوشفکر صرفاً به خواندن یک گروه از کتابها اکتفا نمیکند، چراکه میداند هر نوع از نوشته میتواند در بخشی از کار الهامبخش او باشد. همیشه سعی کنید سبدی از کتابهای گوناگون…
درس سیزدهم ماه دوم: زندگینامه و یادداشتهای روزانه
زندگینامه، خودزینامه و یادداشتهای روزانه چند نکته: اولین گام ما در شروع دورۀ نویسندگی خلاق یادداشتنویسی روزانه است (صفحات صبحگاهی و هزارکلمهها). با اینکه یادداشتنویسی روزانه یک موضوع خصوصی به نظر میرسد، اما چاپ یادداشتهای روزانه در دنیا، سنتی رایج…
درس دوازدهم ماه دوم: طنز
طنز چند نکته: بسیاری از ما، طنز را با هزل و هجو و لودگی و جفنگ یکی میگیرم. درصورتیکه طنز موضوعی جدی است! نکتۀ مهم دیگر دربارۀ تفاوت طنز و کمدی است. ما به برنامههای کمدی سینما و تلویزیون هم…
درس یازدهم ماه دوم: فیلمنامه و نمایشنامه
فیلمنامه و نمایشنامه چند نکته: ممکن است شما به فیلمنامهنویسی یا نمایشنامهنویسی چندان علاقهمند نباشید. اما در هر حال مطالعه در این حوزه میتواند برایتان مفید و موثر باشد. همانطور که سینما از ادبیات تأثیر پذیرفته، رمان جدید هم در…
درس دهم ماه دوم: کتابهای آموزش نویسندگی
کتابهای آموزش نویسندگی چند نکته: دربارۀ آموزش انواع نوشتن کتابهای گوناگونی وجود که ما در جایجای دوره، بسته به محتوای درسها، به نمونههایی از این کتابها اشاره خواهیم کرد. همین حالا هم برای آشنایی با انبوهی از کتابهای آموزش نویسندگی…
درس نهم ماه دوم: جستار و مقاله
جستار و مقاله چند نکته: در ماه چهارم دوره به نویسندگی غیرداستانی و جستار و مقاله خواهیم پرداخت. محمد قائد یکی از شاخصترین جستارنویسهای ایران است. قائد دربارۀ جستارنویسی میگوید: «اِسِی (جستار)، که از رنسانس تا امروز قالبِ سرآمد ادبیاتِ…
درس هشتم ماه دوم: شعر
شعر چند نکته: ما در این درس به سراغ قلههای شعر فارسی کهن و معاصر نرفتهایم. احتمالاً همۀ شما تا حدی با رودکی و فردوسی و سعدی و مولانا و حافظ و نیما و شاملو و فروغ و سپهری آشنا…
درس هفتم ماه دوم: رمان
رمان چند نکته: اگر صرفاً به خاطر کمبود وقت و بیحوصلگی از مطالعۀ رمان طفره برویم، مفتومسلم خودمان را از بزرگترین مدرسۀ آموزش نویسندگی محروم کردهایم. حتی اگر روزانه 2 صفحه هم رمان بخوانید، باز هم میتوانید از تاثیرات مثبت…
درس ششم ماه دوم: داستان بلند یا رمان کوتاه
داستان بلند یا رمان کوتاه چند نکته: داستان بلند یا رمان کوتاه، نه داستان کوتاه است، نه رمان. از لحاظ حجم چیزی بین این اولی و دومی است (در اپلیکیشن دوره در این رابطه فایل صوتی کوتاهی ارائه شده که…
درس پنجم ماه دوم: داستان کوتاه
داستان کوتاه چند نکته: توضیحات ابتدایی این درس شامل تمام درسهای بعدی نیز میشود. ما در ماه آینده به آموزشهای مرتبط با داستاننویسی خواهیم پرداخت. در ماه دوم صرفاً به معرفی برخی مجموعهها و انجام چند تمرین میپردازیم. قطعاً فهرست…
درس چهارم ماه دوم: جملات قصار
کلمات قصار برای یک نویسنده، هم خواندن جملات کوتاه آموزنده و مفید است، هم نوشتن آن. بسیاری از نویسندگان از جملات قصار تاثیر پذیرفتهاند. وینستون چرچیل زبانآوریاش را مدیون جمعآوری جملات قصار میداند، دیوید اگیلوی از جملات قصار به عنوان…
درس سوم ماه دوم: دو نوع زبان: زبان سنتی و زبان مدرن
دو نوع زبان: زبان سنتی و زبان مدرن (نوشتههای زبانابزار و نوشتههای زبانگوهر) زبان تنها وسیله یا مؤثرترین وسیلهای است که جهان اندیشه و دنیای درون ما را با جهان بیرون مرتبط میکند. -محمدرضا باطنی | توصیف ساختمان دستوری زبان…
درس دوم ماه دوم: بررسی ۴ ترجمه از ۱ داستان
داستان کوتاه | بررسی 4 ترجمه از 1 داستان این درس یکی از مهمترین و کلیدیترین درسهای دورۀ نویسندگی خلاق است. بناست از طریق مطالعۀ یکی از معروفترین و بهترین داستانهای کوتاه جهان، نکات بسیاری را دربارۀ داستان کوتاه و…
درس اول ماه دوم: ۲ ابزار و ۳ تمرین پایه
2 ابزار و 3 تمرین پایه در ماه دوم دورۀ نویسندگی خلاق، هم میخوانیم و هم مینویسیم. این ماه دو ابزار و سه تمرین پایه خواهیم داشت که استفاده از ابزارها و انجام تمرینها بر مهارت نویسندگی ما میافزاید. 2…
ماه سوم
درس ششم ماه سوم: یادداشتهای روزانۀ شخصیت اصلی
اهداف درس: شروع نوشتن متن داستان پرورش بیشتر شخصیت اصلی داستان اول بشنوید: https://file.shahinkalantari.com/fm/data/User/admin/home/9/MOHEM/nevisandegikhallagh/Mahe3-06.mp3 دانلود نقل قول الهامبخش: نکات مهمی که باید دربارۀ نوشتن از زبان شخصیت اصلی داستان بدانیم: این شخصیت، ما یعنی نویسندۀ داستان نیست. پس حواستان باشد…
درس پنجم ماه سوم: انتخاب زاویه دید
اهداف درس: آشنایی با مفهوم زاویه دید مطالعۀ نمونههای گوناگون زاویه دید انتخاب زاویه دید داستانی که میخواهیم بنویسیم مقدمه: پس از فکر کردن به ایده و طرح و شخصیت، حالا وقت آن است که به اتکای مراحل قبلی به…
درس چهارم ماه سوم: ساختن شخصیت اصلی
ساختن شخصیت اصلی در این درس شخصیت اصلی داستان را میسازیم. اما پیش از رفتن به سراع اصل ماجرا تعریف زیر را بخوانیم: پیش داستان چیست؟ پیش داستان، تمام چیزهایی است که پیش از شروع داستان در زندگی شخصیتهای داستان…
درس سوم ماه سوم: طرح داستان | بخش دوم
طرح داستان | بخش دوم سالها پیش در ابتدای کتابی از یک فیلمنامهنویس کارکشته پندی خواندم که تا امروز بارها و بارها اهمیت آن به من ثابت شده است: «پیش از شروع کار روی داستان هیچ چیز مهمتر از داشتن…
درس دوم ماه سوم: طرح داستان | بخش اول
طرح داستان | بخش اول طرح یا پیرنگ؟ یک نکته مهم دربارۀ واژۀ plot (طرح یا پیرنگ): این کلمه دو معادل جاافتادۀ فارسی دارد که ما در درسهای دورۀ نویسندگی خلاق، از واژۀ طرح استفاده میکنیم که هم قدمت بیشتری…
درس اول ماه سوم: ایدهیابی
برای انجام بهترین تمرینهای این ماه شنیدن فایل صوتی زیر پیشنهاد میشود: https://file.shahinkalantari.com/fm/data/User/admin/home/9/MOHEM/nevisandegikhallagh/webinar-3.mp3 دانلود ایدهیابی نکته مهم: در ماه سوم دوره شما یک «داستان بلند کامل» مینویسید. حجم این داستان حداقل 20 هزار کلمه خواهد بود (طبق محاسبۀ کلمهشمار برنامۀ…
ماه چهارم
درس پنجم ماه چهارم: اظهارنامۀ ماکس فریش
اهداف درس: تمرکز بیشتر بر خودافشایی آشنایی با ماکس فریش درک بیشتر اهمیت یادداشتهای روزانه به عنوان یک فرم ادبی مقدمه: در ادامۀ درس قبلی، اکنون با جدیت بیشتری به موضوع خودافشایی میپردازیم و با پاسخ دادن به برخی از…
درس چهارم ماه چهارم: پارهنویسی و قطعهنویسی
پارهنویسی و قطعهنویسی این درس پُر از نقلقول و نمونههای گوناگون است؛ چرا که بهترین شیوۀ آموختن یادداشتنویسی مطالعۀ انواع متنوع یادداشتهاست. ما در ماه چهارم دوره با آوردن تعاریف و مثالهای مختلف سعی میکنیم تا زمینۀ آشنایی شما با…
درس سوم ماه چهارم: خودافشایی و آسیبپذیری
یکی از رازهای جذابیت یادداشتهای خوب اینبار درس ما دربارۀ الگوها و تکنیکهای یادداشتنویسی نیست. میخواهیم از موضوعی حرف بزنیم که میتواند حسوحال یادداشتهای شما را به کلی تغییر بدهد؛ و نهتنها زیبایی و فریبایی یادداشتهایتان شما را برای مخاطب…
درس دوم ماه چهارم: یک الگو برای یادداشتنویسی
یک الگو برای یادداشتنویسی آمادۀ خواندن یکی از جذابترین درسهای یادداشتنویسی هستید؟ پس از مطالعۀ این درس میتوانید از دل اتفاقات روزمرۀ زندگیتان صدها یادداشت خلاقانه بیرون بکشید؛ البته به شرط تمرین و تأمل. داشتن الگو و چارچوب، نوشتن را…
درس اول ماه چهارم: تعریف یادداشتنویسی
1 یادداشتنویسی بهترین گام برای شروع نویسندگی غیرداستانی است. (منظور از یادداشتنویسی نوشتههایی مانند صفحات صبحگاهی و هزارکلمهها نیست. در این نوع از یادداشتنویسی با هدف انتشار عمومی نوشتهها دست به قلم میبریم.) درس یادداشتنویسی را با نقل دو یادداشت…
ماه پنجم
درس اول ماه پنجم: فاصلهگذاری در نشانهگذاری
آموزک بخش یکم: نشانههای دربرگیر و غیردربرگیر مدتی مسئولیت ویرایش صوری فرستهها و گرداندنِ کانالی را به عهده داشتم. در آن مقطع، همینطور که نوشتههای رسیده را از نظر صوری ویرایش میکردم، اِشکالات نوشتاریِ فرستهها را میسنجیدم و به خاطر…